Een restaurant beginnen betekent veel regelen, maar de rechtsvorm van je restaurant vormt de basis van alles. Die keuze bepaalt hoe je aansprakelijk bent, hoeveel belasting je betaalt en hoe je samenwerkt met een partner. Daarom loont het om er vooraf rustig bij stil te staan. Achteraf wijzigen kan wel, maar kost tijd en geld.
Drie rechtsvormen die in de horeca het vaakst voorkomen
Wie een restaurant opent, kiest meestal uit een eenmanszaak, een vof of een bv. Alle drie schrijf je in bij de Kamer van Koophandel. Hoe die inschrijving en de rest van de start verlopen, lees je in ons artikel over zelf een horecazaak starten.
Eenmanszaak: snel gestart, privé aansprakelijk
Een eenmanszaak start je alleen, zonder notaris en zonder startkapitaal. Dat maakt hem laagdrempelig voor een kleine eetgelegenheid of lunchroom. Het nadeel is de aansprakelijkheid. Jij en je bedrijf zijn juridisch één, dus schulden van het restaurant kunnen ook je privévermogen raken. Denk aan het huurcontract van het pand of een lening voor de inventaris.
Vof: samen ondernemen, samen aansprakelijk
Open je het restaurant met een partner, dan is een vennootschap onder firma een logische keuze. Jullie delen de winst, maar ook het risico. Elke vennoot is namelijk hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vof. Sluit je partner een grote afspraak met een leverancier, dan kun ook jij daarvoor worden aangesproken. Leg daarom in een vennootschapscontract vast wie waarvoor tekent en wat er gebeurt als een van jullie stopt.
Bv: eigen rechtspersoon met beperkte aansprakelijkheid
Een besloten vennootschap is een aparte rechtspersoon. Het restaurant draagt dus zelf de schulden, en jij als aandeelhouder riskeert in de regel alleen je inleg. Je richt een bv op via een notariële akte. Een notaris ondernemingsrecht legt de oprichting vast en denkt mee over afspraken tussen aandeelhouders. Let wel: bij ernstig wanbeleid kunnen bestuurders alsnog persoonlijk aansprakelijk worden.
Waarom het risico in een restaurant zwaarder weegt
Een restaurant heeft hoge vaste lasten. Je betaalt huur, personeel, inkoop en energie, ook in een rustige maand. Daar komen investeringen in keuken, inrichting en kassasysteem bij. Door die kosten loopt het risico sneller op dan bij veel andere bedrijven.
Een bv beschermt je privévermogen beter, maar kost meer om op te zetten en te onderhouden. Bovendien vragen banken en verhuurders bij een startende bv soms toch om een persoonlijke borg. Dan helpt de beperkte aansprakelijkheid minder dan je zou denken. Een doordacht businessplan voor je restaurant laat zien hoe hoog je vaste lasten uitvallen en hoeveel risico je kunt dragen.
Belasting en administratie per rechtsvorm
Bij een eenmanszaak en een vof betaal je inkomstenbelasting over de winst. Je kunt dan gebruikmaken van ondernemersregelingen, zoals de zelfstandigenaftrek, mits je aan de voorwaarden voldoet. Een bv betaalt vennootschapsbelasting over de winst. Als directeur-grootaandeelhouder betaal je jezelf bovendien een salaris.
Daardoor wordt de administratie van een bv zwaarder, met een jaarrekening en een salarisadministratie. Veel horecaondernemers schakelen daarom een boekhouder in. Twijfel je daarover, bekijk dan de voor- en nadelen van boekhouding zelf doen of uitbesteden.
Welke afspraken leg je naast de rechtsvorm vast?
De rechtsvorm regelt niet alles. Ook in de horeca zijn er afspraken die je schriftelijk vastlegt. Denk aan een vennootschapscontract of aandeelhoudersovereenkomst, arbeidscontracten voor je personeel en de huurovereenkomst voor het pand. Controleer in dat huurcontract wie aansprakelijk is bij vroegtijdige beëindiging. Laat je bij twijfel adviseren, want een slecht contract komt je later duur te staan.
Zo kies je de rechtsvorm die bij jouw restaurant past
Stel jezelf een paar vragen. Start je alleen of met een partner? Hoe groot is de investering? Hoeveel risico wil je privé lopen? En hoe snel verwacht je winst te maken?
Bij een kleine start met weinig investering past vaak een eenmanszaak. Heb je een partner en een flinke investering, dan komt een bv eerder in beeld. Je kunt ook later overstappen, bijvoorbeeld van eenmanszaak naar bv zodra de omzet groeit. Doe dat wel met advies, want een overstap heeft fiscale en juridische gevolgen.
Veelgestelde vragen over de rechtsvorm van een restaurant
Heb ik een notaris nodig voor een eenmanszaak of vof?
Nee. Een eenmanszaak en een vof schrijf je zelf in bij de Kamer van Koophandel. Alleen voor een bv is een notaris verplicht.
Welke rechtsvorm is het veiligst voor mijn privévermogen?
Een bv biedt in de regel de meeste bescherming, omdat het restaurant zelf de schulden draagt. Een eenmanszaak en vof bieden die bescherming niet.
Kan ik later van rechtsvorm veranderen?
Ja, dat kan. Veel ondernemers starten met een eenmanszaak en stappen over naar een bv zodra de omzet en het risico groeien. Zo’n overstap heeft fiscale en juridische gevolgen, dus laat je vooraf adviseren.
Eerst een stevige basis, dan de gasten
Met de juiste rechtsvorm sta je stevig als ondernemer. Pas daarna draait het om wat je gasten zien: je kaart, je sfeer en je service. Neem dus de tijd voor je keuze, vraag een adviseur om mee te kijken en leg afspraken met partners vast. Dan kun je je volledig richten op het koken en bedienen van je gasten.
Over de auteur
